Bij R&Z schrijven we jaarlijks honderden pagina’s vol over pensioen. Tips, valkuilen, de weg en de beren, noem maar op. Dat mondt uit in doortimmerde themadossiers. Puike praktijkboeken. Kortom, je mag wel stellen dat we aardig in de materie zitten.

 

Zullen we wel of niet overstappen?

Maar dan vind je jezelf ineens terug in een zaaltje, met twee vertegenwoordigers van een pensioenuitvoerder. Met op tafel de vraag: stappen we als communicatiebureau over van onze pensioenverzekeraar naar een premiepensioeninstelling (PPI)? Dan komt het toch net even wat dichterbij. Want waar ‘praktijkboek’ verandert in ‘praktijk’, gaat het ineens over je eigen centen. En over je collega's, want dat was vooraf de afspraak: alleen bij totale consensus van alle twaalf verzekerden zouden we de overstap kunnen maken.

Nadelen? Welke nadelen?

Onnodig te zeggen dat we er na die ene sessie niet uit waren. De PPI-vertegenwoordigers (aardige lui, trouwens) wisten ons prima de voordelen van hun aanbod uit te leggen. Ook bij de nadelen van een verzekeraar stonden ze graag en uitvoerig stil. Ja, wat dacht je. Eventuele nadelen en risico's van een PPI zouden we zélf in kaart moeten brengen, dat was duidelijk. Fair enough. Als ik mijn auto wil verkopen, begin ik ook niet over die kras op het linkerachterportier. Gelukkig weten wij dankzij die themadossiers en praktijkboeken wel zo’n beetje hoe je zoiets aanpakt. Na wat speurwerk is dit ons voorlopige oordeel.

1. Beleggingsrisico

Eerst maar eens een belangrijke overeenkomst: het gaat in beide gevallen om een beschikbarepremieregeling. Hierdoor loop je als deelnemer bij zowel verzekeraar als PPI een beleggingsrisico.

2. PPI: lean & mean

Een PPI heeft minimale verplichtingen, dus ook minimale uitvoeringskosten. En omdat deze vorm van pensioenuitvoering nog jong is, zijn PPI’s lean & mean. Ze hebben geen last van oude ballast en bijbehorende kosten. Dit biedt volop kansen voor strakke en moderne bedrijfsvoering en dus lage kosten. Tot slot blinken PPI’s uit in transparantie: er zijn doorgaans geen verborgen kosten. Sommige PPI’s vertalen deze lean & mean uitgangspositie ook door naar hun beleggingsfilosofie. Bijvoorbeeld door bewust geen poging te doen om ‘de markt te verslaan’ (door een actief aan- en verkoopbeleid een hoger rendement proberen te halen). Bijbehorende kosten blijven je dan ook bespaard. Ook bieden ze soms een zeer geleidelijke overgang van risicovoller naar risicoarmer beleggen. Dit verloopt bij verzekeraars doorgaans (wat) meer schoksgewijs, met als risico dat je op een ongunstig moment moet switchen. Aan de andere kant kun je bij sommige PPI’s wel switchen van aandelen (risicovoller) naar obligaties (risico-armer), maar niet naar sparen bij een bank.

3. Alsnog een verzekering?

PPI's mogen zelf geen risico voor arbeidsongeschiktheid en overlijden verzekeren. Willen ze hun deelnemers deze zekerheid wel bieden, dan moeten ze dus alsnog doorverwijzen naar één of meer verzekeraars. Het is de vraag of een verzekering die je langs deze weg afsluit altijd de beste en goedkoopste optie is. Niet alle PPI’s bieden ruimte om te vergelijken en selectief te shoppen. Verder is een verzekering uiteraard niet gratis. Zorg dus dat je álle kosten op je netvlies hebt voor je concludeert dat een PPI de goedkoopste optie is. Anders vergelijk je appels met peren.

4.Faillissementsrisico

Net als verzekeraars lopen PPI's bij hun bedrijfsvoering debiteurenrisico, operationeel risico en dus ook faillissementsrisico. Verzekeraars hebben vaak een track record van tientallen jaren ervaring en moeten zich bovendien aan strenge eisen houden. De markt voor PPI’s is juist nog volop in ontwikkeling en kent veel jonge deelnemers die zich nog moeten bewijzen. Mogelijk redt een deel het niet. Aan de andere kant heeft een verzekeraar doorgaans aanzienlijk meer verplichtingen op zijn balans staan dan een PPI. Dit vergroot het debiteurenrisico weer. Bij een PPI lijkt de kans kleiner dat het pensioen wordt aangetast doordat de uitvoerder andere schuldeisers tevreden moet stellen.

Gemakkelijke keuzes bestaan niet

Vind jij dat het bovenstaande een gemêleerd beeld oplevert, dan ben je niet de enige. Gemakkelijke keuzes bestaan niet, dat blijkt maar weer eens. Wij besloten uiteindelijk om de beslissing met een jaar uit te stellen. Kunnen we intussen nog wat meer speuren. En content blijven maken over deze intrigerende materie!

Roel van Dooren is specialist arbeidsvoorwaarden en arbeidsvoorwaardencommunicatie. Hij helpt werkgevers, HR-dienstverleners en verzekeraars aan communicatiemiddelen die informeren, inspireren en commerciële boodschappen versterken.