De lasten van een vakjury

Door Jasmijn Bovendeert woensdag, 30 november 2011

Afgelopen jaar zat ik in de jury van de verkiezing van de arbomedewerker van het jaar. Rendement en FNV Formaat organiseren die verkiezing en hadden mij, als hoofdredacteur van ArboRendement, ook dit jaar weer gevraagd mee te doen. Net als op tv, gunstig uitgelicht van achter je desk een beetje oordelen over de stem/het idee/het fotogenieke gehalte/de jurk/het driegangenmenu van een kandidaat? Siddering alom als je je wenkbrauwen fronst? Nou nee, jureren is nog best een klus. Je moet de uniciteit van elke kandidaat beoordelen en zijn of haar bijzondere prestaties. En die vergelijken met andere kandidaten. Hoe doe je dat?

De wie? De RI&E?
Hoe vergelijk je verschillende grootheden? Neem nou de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Volgens de Abowet moet elk bedrijf een RI&E hebben. Toch werken nog steeds veel bedrijven zonder. Zeker vijf kandidaten gaven als bijzondere prestatie op dat ze een RI&E hadden opgesteld en daar draagvlak voor hadden gevonden. Dat is nogal wat, de RI&E tot een werkdocument maken in een organisatie die tot voor kort nog niet eens wist wat een RI&E was. Maar ja, het staat wel gewoon in de wet, dus in die zin ligt het wel weer behoorlijk voor de hand.

Hoe kun je dit vergelijken met de prestatie van een andere kandidaat, die elk jaar de 'vitaliteitsweken' organiseerde? Heel origineel en volkomen zelf bedacht: elk jaar werden er een paar weken helemaal gewijd aan vitaliteit: gezond eten, bewegen, er waren clinics van sporten of andere gezonde activiteiten (yoga, reiki), waar het even kon van medewerkers zelf, en die vitaliteitsweken koppelde ze dan weer aan de resultaten van het Preventief Medisch Onderzoek (PMO), dat in de Arbowet staat.

Appels en peren
Er waren ook kandidaten die bij hoogrisicobedrijven werkten en keurig de omvangrijke wetgeving uitvoerden die er voor dit soort bedrijven bestaat. Dat is een hoop werk, maar je doet alleen wat in de wet staat. De bedrijven onderling vergelijken was ook haast niet mogelijk. Een gemeente versus een aardappelzetmeelbedrijf, een thuiszorgorganisatie versus DHL, 50 versus 1600 medewerkers. Is iemand die heel adequaat inspeelt op een asbestincident en daardoor veel zorgen wegneemt een betere arbomedewerker dan iemand die jaar na jaar gestaag bouwt aan een netwerk van arbocontactpersonen door de hele organisatie heen, zodat elke medewerker doordrongen raakt van het belang van arbo? Is het ziekteverzuim spectaculair terugbrengen indrukwekkender dan een goed onderhoudsprotocol opstellen voor machines, zodat er minder ongelukken gebeuren?

Respect voor Nick & Simon
Uiteindelijk werden we het eens over de winnaar, maar niet zonder slag of stoot. Ik kijk nu toch anders naar de juryleden van Masterchef/X-factor/America's Next Top Model/Het beste idee/Project Catwalk. Het valt nog niet mee, dat jureren. Ik kijk nu ook anders naar de oplossingen die ze daarvoor hebben gevonden. Volgend jaar nemen we een voorbeeld nemen aan The Voice of Holland en laten het publiek beslissen. Via sms. Scheelt ons een hoop kopzorgen.

Bekijk hieronder het filmpje van de winnaar van ArboAward 2011.