Geen woorden, maar beelden: kennis ontsluiten met infographics

Door Jasmijn Bovendeert woensdag, 04 juli 2012

Kennisontsluiting kan via woorden, maar ook via beelden. Vooral via infographics. Infographics zijn een prima manier om juist ingewikkelde materie letterlijk aanschouwelijk te maken. Het is dan ook zeker meer dan een plaatje bij een praatje. Marjolein Pijnappels van Studio Lakmoes legt uit.

‘Er bestaan verschillende visies op wat een infographic is, maar voor mij is het een illustratie in de vorm van een visualisatie die informatie overdraagt. Die informatie kan bestaan uit cijfers, een proces of een boodschap. Of een combinatie daarvan. Een voorbeeld is deze infographic ‘Bouwpakket ISS’, waarin ik allerlei soorten informatie over het International Space Station combineer in één afbeelding.'

Verhaal vertellen

'Deze infographic vertelt een verhaal. Hij is gelaagd. En het geeft de lezer of kijker de mogelijkheid zélf conclusies te trekken. Precies dat is de meerwaarde van infographics boven ‘gewone’ illustraties, diagrammen of grafieken. Vooral complexe processen of grote datasets zijn geschikt om een infographic te verbeelden, zoals de financiële gevolgen van de economische crisis, of de temperatuurreeksen van De Bild in combinatie met gevolgen van klimaatverandering. Van één getal of gegeven valt geen infographic te maken.’

Illustratieve infographics

Pijnappels onderscheidt een paar soorten infographics. Zelf maakt ze vooral illustratieve infographics, die gegevens of een proces uiteenzetten, maar waarbij de vormgeving ook meespeelt. ‘Die vormgeving trekt namelijk de aandacht. Het is ook leuk om te bekijken. Daardoor is het een goede manier om mensen te interesseren voor complexe materie. De informatie beklijft dan ook beter. Wel zo leuk voor mensen die jarenlang aan een onderzoek hebben gewerkt.’

Data-infographics

Deze illustratieve infographics staan tegenover wat ze noemt data-infographics met cijfers of gegevens. Daarin staat de analyse centraal. Deze infographics komen vaak voor in wetenschappelijke publicaties, maar inmiddels ook steeds vaker ingezet bij beleidscommunicatie. Het grafische aspect (is het ook mooi?) wordt steeds belangrijker. Een goed voorbeeld is de site datavisualization.ch.

Iconen

Een infographic op z’n allersimpelst maar alleressentieelst is een verkeersbord. Een verkeersbord legt met de grootste eenvoud uit wat je moet doen in soms heel complexe situaties. De borden op Schiphol zijn hier ook een voorbeeld van. Pijnappels beschouwt ze als iconen.

Pimp je grafiek

Tot slot is er de ‘infographic in disguise’, de wat Pijnappels noemt gepimpte grafiek. ‘Het líjken wel infographics, maar het zijn eigenlijk plaatjes met wat cijfers en met wat visuele effecten. Maar ze beschrijven geen proces, vertellen geen verhaal. Dat doet een infographic juist wel.’

Meedenken

Omdat een infographic een verhaal vertelt of een proces beschrijft, moet Pijnappels als infographicmaker zelf ook goed analytisch kunnen denken. ‘Ik moet het hele proces dat ik afbeeld begrijpen, anders kan ik het niet weergeven. Ik moet me dus verdiepen in de materie en meedenken. Ook in dat opzicht verschilt het werk van een infographicmaker van dat van een illustrator of vormgever.’

Jasmijn Bovendeert is tekstschrijver, projectmanager en onvermoeibaar speurder naar overbodige spaties. Haar voorliefde voor een stevige bak met inhoud verraadt haar wetenschappelijke wortels. Bent u geïnteresseerd in een infographic bij uw productie? Zij kan het voor u regelen!