Negen tips om vage taal te voorkomen

Door Joris van Meel dinsdag, 09 maart 2010

Wie schrijft, wil gelezen worden. Dat geldt voor de schrijver van een boek, de blogger op internet en de sollicitant. Maar dan moet je dus wel voor een goed leesbare tekst zorgen. Hoe doe je dat? Of omgedraaid: hoe voorkom je dat je een vage tekst schrijft? Negen tips.

Tip 1) Zet de kern van uw mededeling voorop
Tip 2) Schrijf kort en bondig
Tip 3) Voorkom vage woorden
Tip 4) Vermijd clichés en schrijf origineel
Tip 5) Vermijd afkortingen
Tip 6) Vermijd overbodige Engels woorden
Tip 7) Vermijd jargon en onbegrijpelijke vaktaal
Tip 8) Vermijd tangconstructies
Tip 9) Vermijd voorzetselconstructies

Tip 1) Zet de kern van je mededeling voorop
Vermijd de passieve constructie. Voer personen op en voorkom het hulpwerkwoord ´worden' zo veel mogelijk.

Dus niet: ´Dit artikel werd geschreven door Joris.´
Maar: ´Joris schreef dit artikel.´

Tip 2) Schrijf kort en bondig
Schrap overbodige woorden, voorkom herhalingen en vermijd de dubbele ontkenning.

Dus niet: ´We doen er alles aan te voorkomen dat dit niet nog eens gebeurt.´
Maar: ´We doen er alles aan te voorkomen dat dit nog eens gebeurt.´

Tip 3) Voorkom vage woorden
Zoals naar mijn mening, een beetje, in zekere mate, in principe, voor een belangrijk deel, tamelijk, een meerderheid, met name, gedeeltelijk en best wel.

Tip 4) Vermijd clichés en schrijf origineel
Dus niet: aan de dijk gezet, aldus, (ambulances) reden af en aan, bol staan, burgervader, de deur op een kier, diep in de rode cijfers staan, donkere wolken pakken zich samen, doorstart, druk op de ketel, echter, een geheel eigen geluid/visie/stijl, godenzonen, heikel punt, heet hangijzer, een hoog !-gehalte, immers, kogel door de kerk, de kou is uit de lucht, het laatste taboe, naar verluidt, namelijk, nek-aan-nekrace, de noodklok luiden, sigaar uit eigen doos, de telefoon staat roodgloeiend, terugfluiten, vast staat in elk geval wel, verdient geen schoonheidsprijs, vinger in de pap, wordt (ongetwijfeld) vervolgd, een x-aantal.

Tip 5) Vermijd afkortingen
Dus niet: ´In de MV3 staat bij het PASO niets over het MTR van de HSL.´
Maar: ´In de Nationale Milieuverkenning 3 (MV3) staat bij het Plan van Aanpak Schiphol en Omgeving (PASO) niets over het maximaal toelaatbare risico (MTR) van de hogesnelheidslijn (HSL).´

Tip 6) Vermijd overbodige Engels woorden
Dus niet: ´Ik heb inderdaad de nieuwe product mix van onze afdeling een problem child genoemd.´
Maar: ´Ik heb inderdaad het nieuwe assortiment van onze afdeling een zorgenkindje genoemd.´

Tip 7) Vermijd jargon en onbegrijpelijke vaktaal
Dus geen: ´Dilatatievoeg´
Maar: ´Een verticale snede in metselwerk die scheurvorming moet voorkomen.´

Tip 8) Vermijd tangconstructies (houd zaken bij elkaar)
Dus niet: ´Het is zeer waarschijnlijk dat als er over een langere periode was gemeten, de resultaten duidelijker waren geweest.´
Maar: ´Het is zeer waarschijnlijk dat de resultaten duidelijker waren geweest als er over een langere periode was gemeten.´

Tip 9) Gebruik geen voorzetselconstructies
Dus geen: ´door middel van´
Maar: ´door´

Geen: ´met betrekking tot´
Maar: ´voor´ of ´over´

Meer lezen over (het voorkomen van) vaag taalgebruik? Lees dan het boek Vaagtaal. Auteurs Arjen Ligtvoet en Cathelijne de Busser vechten volgens de ondertitel tegen ´beleidsbabbels, managementspeak en zorggezemel´.

De tien vaagste vaagmakers volgens Ligtvoet en De Busser: